Dersimiz: Atatürk

İlkokul 5. sınıfta okuyan bir grup çocuğun Atatürk hakkında sunum yapması gerekir. Öğrencilerden Mert’in dedesi de ünlü bir tarihçidir. (Filmde ismi geçmez. Ona sadece “Dede” derler. İlber Ortaylı, Murat Bardakçı ya da Yusuf Halaçoğlu olması ihtimaller arasında.) Mert’te şirin mi şirin arkadaşlarını yanına alıp sunum öncesi faydalı bilgilerle donanmak için Dede’sinin yolunu tutar…

Dede’yi oynayan kişi Çetin Tekindor’dur. Şener Şen’le birlikte ülke sinemamızın en kıdemli sanatçılarından olan Tekindor, Atatürk’ü anlatan aracıdır adeta. Kendisini ilk gördüğümde ağırlığını koyacağını sanmıştım ama çocuklara barkovizyondan Atatürk anıları anlatan sıradan biri olarak duruyordu. Hatta yer yer sırıtıyordu. Bunun en büyük nedeni de yönetmen Hamdi Alkan kesinlikle. Filmi sadece çocukların anlama düzeyine hitap etmesi için yapmaya çalıştığından dolayı önemli detaylar atlanıyor ve çocukların gözünde Atatürk ulvileştiriliyor. Bir nevi düşmek istemedikleri tuzağa düşüyorlar. Atatürk’ün insani yönlerini anlatmak için uğraşıp duran film, bir yerden sonra çocukları eğlendiren tarihçi dede kumpanyasına dönüyor.

Dersimiz: Atatürk, 2010 yapımı, Mustafa Kemal Atatürk'ün yaşamını çocuklara anlatmayı amaçlayan biyografik ve eğitici bir filmdir.

Hikâye doğrudan klasik bir biyografi şeklinde başlamaz.

Bir grup öğrenciye Atatürk hakkında bir ödev verilir.

Çocuklardan Mustafa Kemal Atatürk'ün hayatını araştırmaları ve onu yalnızca ders kitaplarındaki birkaç tarih ve olay üzerinden değil, nasıl bir insan olduğunu anlayarak anlatmaları beklenir.

Bu noktada çocukların yardımına bir tarihçi yetişir.

Film de çocukların merak ettiği sorular üzerinden geçmişe doğru bir yolculuğa çıkar.

Mustafa Kemal'in çocukluğu anlatının önemli başlangıç noktalarından biridir.

Selanik'te başlayan yaşamı, ailesi, eğitim hayatı ve asker olmaya uzanan süreç ele alınır.

Film burada Atatürk'ü yalnızca Cumhurbaşkanı veya büyük bir komutan olarak göstermemeye çalışır.

Bir zamanlar onun da okula giden, hayalleri olan ve gelecekte ne yapacağını öğrenmeye çalışan bir çocuk olduğu fikri özellikle genç izleyicilerin karakterle bağ kurabilmesi için kullanılır.

Ardından askerlik yıllarına geçilir.

Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu zor dönem, savaşlar ve Mustafa Kemal'in asker olarak üstlendiği görevler çocukların anlayabileceği bir tarihsel çerçeve içerisinde anlatılır.

Çanakkale Savaşı bu anlatının önemli duraklarından biridir.

Burada Mustafa Kemal'in liderliği, askerlerle ilişkisi ve zor koşullarda aldığı kararlar üzerinde durulur.

Daha sonra hikâye Millî Mücadele dönemine ulaşır.

Anadolu'nun işgali ve ülkenin geleceğinin belirsiz hâle gelmesi, Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı ve bağımsızlık mücadelesinin başlaması filmin tarihsel açıdan en önemli bölümlerindendir.

Ancak Dersimiz: Atatürk yalnızca savaşları sıralamakla yetinmez.

Filmin asıl anlatmak istediği şeylerden biri Cumhuriyet'in neden kurulduğudur.

Bağımsızlık mücadelesinin ardından yeni bir devletin kurulması ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ortaya çıkışı üzerinden Atatürk'ün ülkenin geleceğine ilişkin düşünceleri ele alınır.

Eğitim, bilim ve genç nesiller burada özellikle önem kazanır.

Filmin çocuk karakterleri kullanmasının nedeni de bununla bağlantılıdır.

Atatürk'ün hayatı geçmişte yaşanıp bitmiş bir tarih dersi olarak değil, bugün yaşayan çocukların anlamaya çalıştığı bir miras olarak sunulur.

Bu nedenle film yetişkinlere yönelik biyografik Atatürk yapımlarından farklı bir tona sahiptir.

Siyasi ve askerî olayların bütün ayrıntılarına girmek yerine çocukların anlayabileceği temel neden-sonuç ilişkilerini kurmaya çalışır.

Bununla birlikte hikâye yalnızca başarıları göstermez.

Savaşlarda yaşanan kayıplar, ülkenin karşı karşıya kaldığı zorluklar ve Atatürk'ün yaşamının sonu nedeniyle filmin bazı bölümleri duygusal açıdan ağırlaşır.

Özellikle küçük çocuklar açısından ölüm ve savaş kavramları filmin en hassas tarafıdır.

Ebeveyn içerik rehberinde bu nedenle Duygusal Yoğunluk 4/5 seviyesindedir.

Şiddet 2/5 seviyesinde olmasına rağmen savaş bağlamında ve grafik olmayan biçimde sunulur.

Cinsellik, Çıplaklık, Uyuşturucu ve Kumar ise 0/5 seviyesindedir.

Filmin açık ara en güçlü kategorisi Olumlu Mesajlar 5/5 seviyesindedir.

Eğitim, bilim, çalışmak, bağımsızlık, dayanışma, fedakârlık ve gelecek nesillere güvenmek yapımın temel değerlerini oluşturur.

Bu nedenle Dersimiz: Atatürk'ün yaş değerlendirmesini yükselten yetişkin içerikleri değil, savaş, ölüm ve tarihsel kayıpların küçük çocuklar üzerindeki duygusal etkisidir.

Genel yaş değerlendirmesi olarak 7+ uygun olur.